Hutbja e parë:
Falënderimi i takon Allahut, të Lavdishmit e Dhuruesit të madh, i Cili na nderoi duke na bërë pjesë të umetit të Kuranit, mrekullisë së përhershme përballë ndërrimit të kohërave. E falënderoj për mirësitë e Tij që nuk numërohen dhe për dhuntitë e Tij që nuk shlyhen. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, Një dhe pa ortak, një dëshmi me të cilën shpresojmë të arrijmë faljen; dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, me të cilin Allahu i nxori njerëzit nga errësirat në dritë dhe i udhëzoi në rrugën e drejtë. Ai e përcolli mesazhin, e kreu amanetin, e këshilloi umetin dhe luftoi në rrugën e Allahut me përpjekjen më të sinqertë. Paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, mbi familjen e tij, shokët e tij dhe mbi ata që i pasuan me mirësi deri në Ditën e Gjykimit.
Pas kësaj:
“O ju që keni besuar, kini frikë Allahun ashtu siç duhet pasur frikë prej Tij dhe mos vdisni ndryshe veçse duke qenë myslimanë” (Ali Imran: 102).
O myslimanë: Allahu i Lartësuar e zbriti Kuranin fisnik mbi Muhamedin ﷺ si mëshirë për mbarë botët, në kohët më të mëdha dhe muajt më të nderuar: “Muaji i Ramazanit është ai në të cilin u zbrit Kurani, udhëzim për njerëzit dhe shenja të qarta të udhëzimit dhe dallimit” (El-Bekare: 185). Dhe për të zgjodhi Natën e Kadrit, natën e bekuar: “Ne e zbritëm atë në Natën e Kadrit” (El-Kadr: 1), e cila është më e mirë se një mijë muaj. Kështu ai u bë mrekullia me të cilën Allahu i sfidoi njerëzit dhe xhindët: “Thuaj: Sikur njerëzit dhe xhindët të bashkoheshin për të sjellë diçka të ngjashme me këtë Kuran, nuk do të mund të sillnin diçka të ngjashme me të, edhe sikur ta ndihmonin njëri-tjetrin” (El-Isra: 88). Dhe e bëri atë të lehtë për t’u lexuar, mësuar përmendësh dhe kuptuar me pak përpjekje: “Ne e kemi lehtësuar Kuranin për përkujtim; a ka vallë ndonjë që merr mësim?” (El-Kamer: 17).
Allahu i Lartësuar e veçoi Kuranin mbi të gjitha librat e tjerë dhe e bëri shfuqizues dhe mbikëqyrës ndaj tyre, duke thënë: “Dhe Ne ta zbritëm ty Librin me të vërtetën, që vërteton librat para tij dhe është mbizotërues ndaj tyre” (El-Maide: 48).
Allahu është më i Madhi! Vërtet feja e Muhamedit
dhe rruga e tij janë më të fortat dhe më të drejtat në fjalë.
Mos përmendni librat e vjetër para tij,
agoi mëngjesi dhe u shua kandili.
Sa e madhe dhe sa e lartë është që mes teje dhe tij, o besimtar i përzgjedhur, të lidhet një lidhje e fortë: që trupi yt të përkulet drejt tij, drita e syve të tu të ndizet për të, mendja jote ta përthithë dhe zemra jote të lidhet me të. Allahu të ka dhënë sukses që ta lexosh tërësisht, ndoshta më shumë se një herë; prandaj nuk të shkon për shtat ty, o mysliman që e do Librin e Allahut, të pranosh të jesh nga ata për të cilët Profeti yt ﷺ do të ankohet tek Allahu i Lartësuar, siç thotë: “Dhe i Dërguari tha: O Zoti im, vërtet populli im e ka braktisur këtë Kuran” (El-Furkan: 30).
Si mund ta braktisësh, kur e ke shijuar ëmbëlsinë e tij, ke notuar në dritat e tij dhe ke jetuar me të një jetë të qetë, ndërkohë që e di shpërblimin që lidhet me leximin e tij nga fjala e të Dashurit ﷺ: “Kush lexon një shkronjë nga Libri i Allahut, për të ka një mirësi, dhe çdo mirësi shpërblehet dhjetëfish” (Transmeton Tirmidhiu, hadith hasen sahih).
Sa i përket lexuesit të Kuranit që e mban atë dhe kujdeset vazhdimisht për të, ai ka një pozitë të lartë dhe shkallë të ngritura; sepse i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Ai që e lexon Kuranin me mjeshtëri, do të jetë me engjëjt fisnikë e të devotshëm; ndërsa ai që e lexon Kuranin me vështirësi, duke u munduar, ka dy herë shpërblime” (Muttefekun alejhi).
Lexuesi i Kuranit ngrihet në shkallët e Xhenetit sipas përkushtimit të tij ndaj Librit të Allahut. Nga Abdullahu ibn Amri (Allahu qoftë i kënaqur me ta) transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Do t’i thuhet shokut-lexuesit të Kuranit: Lexo dhe ngrihu, lexo me qetësi ashtu siç lexoje në dynja, sepse vendi yt do të jetë te ajeti i fundit që lexon” (Transmeton Ahmedi dhe Tirmidhiu, me zinxhir të saktë).
Kurani është ndërmjetësues për shokët e tij, u sjell atyre kënaqësinë e Allahut dhe i merr për dore drejt Xheneteve të Tij. Nga Ebu Umame (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut ﷺ të thotë: “Lexoni Kuranin, sepse ai do të vijë në Ditën e Kiametit si ndërmjetësues për shokët-lexuesit e tij” (Transmeton Muslimi).
Kurani vazhdon të kërkojë shtesë mirësish për shokun e tij derisa t’i vishet rroba e nderit dhe kurora e saj. Nga Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Në Ditën e Kiametit do të vijë dhe do të thotë: O Zoti im, zbukuroje! Dhe do t’i vihet kurora e nderit. Pastaj do të thotë: O Zoti im, shtoja! Dhe do t’i vihet rroba e nderit. Pastaj do të thotë: O Zoti im, ji i kënaqur me të! Dhe Allahu do të jetë i kënaqur me të” (Transmeton Tirmidhiu, hadith hasen).
O të dashurit e mi për hir të Allahut: Sa i madh është shpërblimi dhe sa bujar është Dhuruesi! A jemi vallë të qëndrueshëm në leximin e Kuranit, që të mos kalojë asnjë ditë pa lexuar prej tij një pjesë, pa e medituar dhe pa u këshilluar me të, që të ndalemi nga ndalesat e tij dhe t’u bindemi urdhrave të tij?
Që të shtohet frika jonë ndaj Allahut, droja jonë nga dënimi i Tij dhe dashuria jonë për Të, si dhe shpresa jonë për Xhenetin e Tij.
Më lër me përshkrimin e ajeteve që u shfaqën,
si zjarri i mikpritjes që duket mbi shenjë natën .
Perla shtohet në bukuri kur renditet,
dhe nuk humb vlerë vetëm kur shpërndahet.
Sytë e lexuesit të saj u qetësuan, dhe i thashë:
Ke fituar litarin e Allahut, ndaj kapu fort pas tij.
Nëse e lexon nga frika e zjarrit përvëlues,
freskia e tij shuan nxehtësinë e flakës.
Të mjafton ty, o bartës i Kuranit, që të jesh nga evlijatë e Allahut dhe të veçantët e Tij. Nga Enes ibn Maliku (Allahu qoftë i kënaqur me të) transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Allahu i Lartësuar ka njerëz të veçantë nga mesi i njerëzve.” U tha: Kush janë ata, o i Dërguar i Allahut? Tha: “Njerëzit e Kuranit janë njerëzit e Allahut dhe të veçantët e Tij” (Transmeton Ahmedi, hadith i saktë).
O Allah, na bëj prej njerëzve të Kuranit, që janë njerëzit e Tu dhe të veçantët e Tu.
Allahu e bekoftë për mua dhe për juve Kuranin e madhërishëm dhe na bëftë dobi mua dhe juve me atë që ka në të prej ajeteve dhe përkujtimit të urtë, e them këtë dhe kërkoj falje nga Allahu i Madhërishëm për vete dhe për ju nga çdo mëkat; kërkoni falje prej Tij, sepse Ai është Falësi dhe Mëshirëploti.
Hutbja e dytë:
Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, Mbrojtësit të të devotshmëve, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Allahut; paqja dhe bekimi qofshin mbi të, mbi familjen e tij të pastër e të dëlirë.
Pas kësaj: kini frikë Allahun, o robër të Allahut. Njerëzit garojnë për arritjen e dynjasë, ndonëse e dinë se ajo është e përkohshme; ndërsa poseduesi i Kuranit garon për atë që mbetet, prandaj ai është me të vërtetë i denjë për t’u lakmuar. Në hadithin që e transmeton Buhariu me zinxhirin e tij nga Ebu Hurejra – Allahu qoftë i kënaqur me të – i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Nuk ka zili veçse në dy raste: një njeri që Allahu ia ka mësuar Kuranin, ai e lexon atë natën dhe ditën; e një fqinj i tij e dëgjon dhe thotë: ‘Ah, sikur të më ishte dhënë ajo që i është dhënë filanit, e të veproja siç vepron ai!’; dhe një njeri të cilit Allahu i ka dhënë pasuri dhe ai e shpenzon në të drejtën, e një tjetër thotë: ‘Ah, sikur të më ishte dhënë ajo që i është dhënë filanit, e të veproja siç vepron ai!’”.
Vazhdoje, o rob i Allahut, udhëtimin tënd me Kuranin fisnik: duke mësuar e duke mësuar të tjerët, duke e lexuar dhe duke e memorizuar. Nxiti fëmijët e tu, fqinjët dhe të afërmit e tu, meshkuj e femra, të marrin pjesë në rrethet e mësimit dhe memorizimit të Kuranit. Dije se sinqeriteti në leximin dhe ruajtjen e tij nuk duhet të të mungojë; ruhu që me të të synosh ndonjë interes nga interesat e kësaj bote kalimtare, sepse atëherë leximi bëhet barrë për lexuesin. Nga Xhabiri, Allahu qoftë i kënaqur me të, transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Lexojeni Kuranin dhe synoni me të Allahun e Lartësuar, përpara se të vijnë njerëz që do ta rregullojnë si rregullimin e shigjetës, do ta nxitojnë dhe nuk do ta vonojnë” (transmetojnë Ahmedi dhe Ebu Daudi; hadith i mirë).
Në një hadith që e transmetojnë Muslimi, Ahmedi dhe Nesaiu, i Dërguari ﷺ përmendi prej atyre për të cilët do të gjykohet të parët Ditën e Kiametit: “Një njeri që mësoi diturinë, ua mësoi të tjerëve dhe lexoi Kuranin. Ai do të sillet dhe do t’i përmenden mirësitë, të cilat do t’i pranojë. Do t’i thuhet: ‘Çfarë bëre me to?’ Do të thotë: ‘Mësova diturinë dhe ua mësova të tjerëve, dhe lexova Kuranin për Ty.’ Do t’i thuhet: ‘Gënjeve; por mësove që të thuhej: dijetar, dhe lexove Kuranin që të thuhej: lexues; dhe kjo u tha.’ Pastaj do të urdhërohet dhe do të tërhiqet zvarrë mbi fytyrë derisa të hidhet në zjarr…”. Prandaj, kujdes, kujdes nga syfaqësia dhe dashuria për famë. Le ta dijë lexuesi se ajo që është te Allahu prej shpërblimit është më e mirë dhe më e qëndrueshme se lavdërimi dhe përgëzimi i njerëzve.
Muslimani duhet të pastrohet dhe të marrë abdes kur dëshiron ta lexojë Kuranin nga mushafi, të kujdeset për përmirësimin e leximit, t’i japë çdo shkronje të drejtën dhe rregullin e saj në shqiptim dhe në rregullat e ndryshme të texhvidit, aq sa ka mundësi. Në hadithin e saktë nga Bera bin Azibi – Allahu qoftë i kënaqur me të – i Dërguari ﷺ ka thënë: “Zbukurojeni Kuranin me zërat tuaj, sepse zëri i bukur ia shton bukurinë Kuranit”.
I Dërguari ﷺ kaloi pranë shtëpisë së Ebu Musa el-Esh’ariut, Allahu qoftë i kënaqur me të, dhe e dëgjoi duke lexuar Kuranin me zë të bukur e të përulur; u ul dhe e dëgjoi. Kur u takuan në mëngjes, i tha: “O Ebu Musa, ty të është dhënë një tingull prej tingujve të familjes së Davudit” (transmeton Buhariu).
Ibn Ebi Daudi transmeton nga Tarik bin Ebi Mesxha’a se ka thënë: “Umeri, Allahu qoftë i kënaqur me të, i ipte përparësi para njerëzve të riut me zë të bukur, për shkak të bukurisë së zërit të tij në Kur’an”, siç e ka përcjellë autori i “Feth el-Barit” në veprën e tij.
Nga edukata e lexuesit të Kuranit është të mendojë thellë për atë që lexon, në mënyrë që leximi të japë frytet e tij: të kuptojë domethënien e synuar dhe të arrijë kuptimin e kërkuar. Allahu i Lartësuar ka thënë: “A nuk e meditojnë Kuranin, apo mbi zemrat e tyre ka dryna?” (Muhamed: 24). Për këtë arsye, pëlqehet që nganjëherë ajeti të përsëritet për meditim. Profeti ﷺ u ngrit një natë me një ajet që e përsëriste derisa u gdhi, e ai ishte: “Nëse i ndëshkon ata, ata janë robërit e Tu; e nëse i fal, Ti je i Plotfuqishmi, i Urti” (El-Maide: 118).
O Allah, ne jemi robërit e Tu, bijtë e robërve të Tu dhe të robëreshave të Tua; ballët tanë janë në Dorën Tënde; vendimi Yt zbatohet mbi ne dhe gjykimi Yt është i drejtë ndaj nesh. Të lutemi me çdo Emër që është i Yti: me të cilin e ke emërtuar Veten, ose e ke zbritur në Librin Tënd, ose ia ke mësuar ndokujt prej krijesave të Tua, ose e ke veçuar në dijen e së fshehtës tek Ti, që ta bësh Kuranin pranverë të zemrave tona, dritë të kraharorëve tanë, shuarje të pikëllimeve tona dhe largim të brengave tona. O Allah, na kujto prej tij atë që e kemi harruar, na mëso prej tij atë që nuk e dimë dhe na furnizo me leximin e tij natën dhe ditën në mënyrën që Ti je i kënaqur me ne. O Allah, bëje Kuranin për ne shok në dynja, shoqërues në varr, ndërmjetësues në Ditën e Kiametit, dritë mbi sirat, shok drejt xhenetit, mburojë dhe perde nga zjarri, dhe udhërrëfyes e prijës drejt çdo të mire, me mirësinë dhe bujarinë Tënde, o më Bujari i bujarëve dhe o më i Mëshirshmi i mëshiruesve.
O Allah, forcoje Islamin dhe muslimanët, mbroje kufirin e fesë, ndihmoji vëllezërit tanë luftëtarë në kufirin jugor dhe kudo që janë, ji me vëllezërit tanë të shtypur; ushqeji të uriturit e tyre, vishi të zhveshurit e tyre, mbroji nderet, pasuritë dhe jetët e tyre; forcoji në besim dhe fe dhe ruaji nga dredhitë e kurthtarëve.
O Allah, na pasuro me të lejuarën Tënde nga e ndaluara Jote, dhe me mirësinë Tënde nga kushdo tjetër përveç Teje; na pasuro me mëshirën Tënde, o i Gjalli, o i Vetëqëndrueshmi.
Zoti ynë, na fal ne, prindërit tanë dhe prindërit e tyre, muslimanët dhe muslimanet, të gjallët dhe të vdekurit, me mëshirën Tënde, o Ti me mëshirë të gjerë.
O Allah, dërgo paqe dhe bekim mbi Profetin tonë Muhamed, mbi familjen e tij dhe mbi të gjithë shokët e tij.
Halid bin Saud el-Hulejbi
Përktheu dhe përshtati
Thirrja.org Nisma për zhvillimin e imamëve – thirrësve
