Humbja e amanetit është një nga shenjat e Kiametit / Ryshfeti është një nga shkaqet e mallkimit të bijve të Israilit /Mallkimi i Profetit fisnik ﷺ ndaj atyre që marrin ryshfet. / Llojllojshmëria e formave dhe e emërtimeve nuk e ndryshon realitetin e ryshfetit. /Norma e ryshfetit si mjet për largimin e padrejtësisë. /Pasojat e këqija të ryshfetit mbi individin dhe shoqërinë. / Roli i muslimanit në luftimin e ryshfetit.
Falënderimi i takon Allahut, mirësia dhe bamirësia e Tij na ka mbuluar, mirësi prej e Tij që na vjen pa ndërprerje. Na krijoi dhe na furnizoi, na udhëzoi dhe na mësoi, na mjaftoi dhe na strehoi, dhe nga çdo e mirë na dhuroi. E falënderoj Atë ashtu siç i takon të falënderohet, dhe e falënderoj me mirënjohje, sepse Ai ka premtuar shtim për atë që falënderon. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut, Një dhe të pashoq, Ai i dërgoi pejgamberët si përgëzues dhe paralajmërues, që njerëzit të mos kenë argument kundër Allahut pas të dërguarve.
Dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, na urdhëroi për të mirën dhe na ndaloi nga e keqja, na lejoi të mirat dhe na ndaloi të këqijat, dhe i hoqi prej nesh barrat dhe prangat që ishin mbi ata para nesh. Paqja, mëshira dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, mbi familjen e tij, shokët e tij dhe mbi ata që ndoqën udhëzimin e tyre deri në Ditën e Gjykimit.
Pas kësaj: kijeni frikë Allahun, o robër të Allahut! “Atij që i frikësohet Allahut, Ai do t’i gjejë rrugëdalje (nga çdo vështirësi) dhe do t’i japë risk prej nga nuk e pret. Allahu i mjafton kujtdo që mbështetet tek Ai. Allahu e përmbush me siguri vendimin e Tij dhe për çdo gjë Ai ka caktuar masë. ” (Et-Talak, 2–3).
O njerëz: kur feja dobësohet te njerëzit, prishen sjelljet e tyre dhe pakësohet amaneti i tyre; atëherë u hiqen begatitë dhe u zbresin dënimet, dhe disa sundojnë mbi disa të tjerë me padrejtësi, shtypje dhe agresion. Atëherë egoizmi zë vendin e altruizmit, dhe ata stolisën me vetëdashuri në vend të solidaritetit dhe mirësisë. Kiameti nuk do të vijë veçse mbi njerëzit më të këqij, dhe nga shenjat e afrimit të tij është prishja e kohës; e koha prishet kur humbet amaneti.
Një njeri erdhi te Profeti ﷺ dhe e pyeti: Kur do të vijë Kiameti? Ai tha: “Kur të humbet amaneti, prite Kiametin.” Njeriu tha: Si humbet ai? Tha: “Kur çështja t’u besohet atyre që nuk janë të denjë për të, atëherë prite Kiametin” (transmeton Buhariu).
Nga pamjet më të qarta të pezullimit të amanetit nga një ummet është përhapja e ryshfetit në të, derisa të drejtat nuk arrijnë te zotëruesit e tyre veçse përmes tij. Ai është një ves i shëmtuar dhe një mëkat i qartë, njerëzit fisnikë dhe bujarë e urrejnë atë, dhe askush nuk e pranon për vete përveç më të ultëve të njerëzve.
E përqafuan këtë ves disa nga ithtarët e Librave të mëparshëm, prej rabinëve të hebrenjve dhe murgjve të krishterë; Allahu i Lartësuar e qortoi veprën e tyre në Kur’an një Libër që do të lexohet deri në Ditën e Gjykimit: “O ju që besuat! Vërtet shumë prej rabinëve dhe murgjve ua hanë pasuritë njerëzve padrejtësisht” (Et-Teube, 34).
Atë që e hëngrën nga pasuritë e njerëzve pa të drejtë Allahu e quajti “suht”, ndërsa Profeti ﷺ ka njoftuar se çdo trup që është rritur nga suhti, zjarri është më meritor për të. Ky është një hadith i transmetuar nga Hakimi dhe i saktësuar prej tij.
Allahu i Madhëruar, kur i qortoi mohuesit nga bijtë e Israilit, sqaroi se ata i shtrembëronin fjalët nga vendet e tyre, se zemrat e tyre ishin të ndyra, dhe i kërcënoi me poshtërim në këtë botë dhe dënim të dhembshëm në botën tjetër; pas kësaj Ai tha: “ Ti i sheh shumë nga ata që nxitojnë drejt gjynaheve, armiqësisë dhe ngrënies së fryteve të fitimit të paligjshëm-suhtit. Njëmend, sa të këqija janë ato vepra! Ti i sheh shumë nga ata që nxitojnë drejt gjynaheve, armiqësisë dhe ngrënies së fryteve të fitimit të paligjshëm-suhtit. Njëmend, sa të këqija janë ato vepra!” (El-Maide, 62–63).
Ibn Mes’udi, Allahu qoftë i kënaqur me të, ka thënë: Suhti është ryshfeti. Ndërsa Hasen Elbasriu, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: Gjykatësi nga bijtë e Israilit, kur dikush i sillte ryshfet, e fuste në mëngën e tij, ia tregonte dhe fliste për nevojën e tij e ai e dëgjonte atë dhe nuk e shikonte palën tjetër, hante ryshfetin dhe dëgjonte gënjeshtrën.
Madje, kur e pranuan ryshfetin si diçka të lejuar dhe ai u bë ves i tyre, ata fshehën të vërtetën që Allahu e kishte zbritur, e mohuan dhe e falsifikuan, dhe i humbën pasuesit e tyre nga masa e paditur. Në Ditën e Gjykimit ata do të mbajnë barrat e tyre: “Pa dyshim, ata që fshehin çfarë ka shpallur Allahu në Libër dhe e këmbejnë atë me diçka tjetër të pavlerë, do të gëlltisin në barkun e tyre vetëm zjarr. Në ditën e Kiametit, Allahu nuk do t’u flasë atyre, nuk do t’i pastrojë (nga gjynahet) dhe do t’u japë dënim të dhembshëm. ” (El-Bekare, 174). Taberiu, Allahu e mëshiroftë, ka përmendur se ata ua fshehën njerëzve çështjen e Muhamedit ﷺ dhe profetësinë e tij, ndonëse e gjenin të shkruar te ata në Tevrat, për shkak të ryshfetit që u jepej dhe që ata e merrnin.
Ata, për shkak të dashurisë për dynjanë dhe paranë, dhe pranimit të ryshfetit për të fshehur të vërtetën e për të shfaqur të pavërtetën, shtrembëruan ajetet e Allahut të Lartësuar dhe ua ndryshuan kuptimet, që të përputheshin me dëshirat e atyre që i korruptonin me ryshfet. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet shpresoni ju (besimtarë) se ata (hebrenjtë) do t’ju besonin juve, ndërkohë që disa prej tyre i dëgjonin fjalët e Allahut dhe, pasi i kuptonin, me vetëdije i shtrembëronin ato?!” (El-Bekare, 75). Prandaj, kërcënimi ndaj tyre për atë që bënë ishte i ashpër dhe dënimi i tyre i dhembshëm: “Mjerë ata që librin e shkruajnë me duart e tyre e pastaj thonë: ‘Kjo është nga Allahu’, që me të të fitojnë pak përfitim; mjerë ata për atë që shkruan dora e tyre dhe mjerë ata për atë që fitojnë” (El-Bekare, 79). Çmimi me të cilin ata e shitën të vërtetën dhe e ndihmuan të pavërtetën ishte ryshfeti, të cilin Allahu i Lartësuar e ka qortuar dhe i ka qortuar rëndë ata që e marrin.
Nga ndëshkimet e menjëhershme ndaj bijve të Izraelit për këtë vepër ishte se Allahu i Lartësuar ua ndaloi disa të mira në këtë botë. Allahu thotë: “Dhe për shkak të mizorisë së atyre që ishin jahudi, dhe për shkak se penguan shumë nga rruga e All-llahut, Ne ua ndaluam (ua bëmë haram) disa (lloje ushqimesh) të mira që u ishin të lejuara. Edhe për shkak të marrjes së kamatës edhe pse e kishin të ndaluar atë dhe ngrënies së pasurisë së njerëzve në mënyrë të padrejtë. Ne kemi përgatitur dënim të mundimshëm për ata që nuk besuan prej tyre.” (En-Nisa, 161-162).
Kjo cilësi e ulët mbeti e lidhur me hebrenjtë edhe pasi u shfaqën muslimanët dhe i mposhtën në Hajber, e Profeti ﷺ i la që ta punonin tokën. Atëherë ata u përpoqën ta korruptonin me ryshfet Abdullah ibn Revahën, Allahu qoftë i kënaqur me të, kur ai erdhi për të vlerësuar prodhimin e hurmave të Hajberit për nxjerrjen e taksës së tyre sipas marrëveshjes. Këtë e transmeton Imam Maliku në “El-Muvetta” nga hadithi i Sulejman ibn Jesarit, Allahu e mëshiroftë, se Profeti ﷺ e dërgonte Abdullah ibn Revahën që të bënte vlerësimin mes tij dhe hebrenjve të Hajberit. Ata i mblodhën disa stoli prej stolive të grave të tyre dhe i thanë: “Këto janë për ty; lehtëso për ne dhe tolero në ndarje.” Abdullah ibn Revaha, Allahu qoftë i kënaqur me të, u tha: “O hebrenj, pasha Allahun, ju jeni ndër krijesat më të urryera për mua, por kjo nuk më shtyn të jem i padrejtë ndaj jush. Sa i përket asaj që më ofruat si ryshfet, ajo është suht (pasuri e ndaluar), dhe ne nuk e hamë atë.” Ata thanë: “Me këtë qëndruan qiejt dhe toka.”
Hafidh Ibn Abdul-Berri, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “Në këtë hadith ka argument se çdo gjë që gjykatësi ose dëshmitari merr për të gjykuar me të drejtë ose për të dëshmuar të drejtën është suht-përfitim haram; çdo ryshfet është suht; dhe çdo suht është i ndaluar. Nuk i lejohet një muslimani ta hajë atë, dhe për këtë nuk ka kundërshtim mes dijetarëve të muslimanëve. Në këtë hadith ka edhe argument se suhti, që është ryshfeti, është i ndaluar edhe tek hebrenjtë dhe nuk u lejohet, a nuk e sheh fjalën e tyre: “Me këtë qëndruan qiejt dhe toka”? Po të mos ishte suhti i ndaluar në librin e tyre, Allahu nuk do t’i kishte qortuar në Kuran për ngrënien e tij. Pra, suhti është i ndaluar tek të gjithë ithtarët e librave qiellorë. Allahu na ruajtë prej tij me mëshirën e Tij.”
Meqenëse ryshfeti për ndryshimin e dispozitave të Allahut të Lartësuar është një cilësi që u shfaq tek hebrenjtë, të cilët e meritojnë mallkimin, zemërimin dhe dënimin e Allahut, ashtu siç e përmend Kurani për ta; atëherë kushdo nga muslimanët që e përvetëson këtë cilësi përshkruhet me një nga cilësitë më të ulëta të hebrenjve dhe e meriton mallkimin, zemërimin dhe dënimin e Allahut, sipas asaj që ka në vete nga kjo cilësi. I lutemi Allahut të Lartësuar për mirëqenie fetare dhe shpëtim.
Shejhul-Islam Ibn Tejmije, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: Kur një njeri merr ryshfet për të pezulluar një ndëshkim, shpirti i tij dobësohet që ta zbatojë një ndëshkim tjetër, dhe ai bëhet i ngjashëm me hebrenjtë e mallkuar. Origjina e fjalës “bertil” është një gur i zgjatur; ryshfeti u quajt kështu sepse ia mbyll gojën atij që e merr, që të mos flasë të vërtetën, ashtu siç guri i gjatë i mbush gojën. Ka ardhur në Ether: “Kur ryshfeti hyn nga dera, besnikëria-emaneti del nga dritarja.” Dhe nga fjalët e tyre: “Ryshfetet ndihmojnë padrejtësitë e kota.” Ka‘b el-Ahbar ka thënë: “Ryshfeti e bën budalla të mençurin dhe ia verbëron syrin të urtit.”
I Dërguari i Allahut ﷺ i ka mallkuar ata që praktikojnë ryshfetin, qoftë duke e dhënë, duke e marrë, apo duke ndërmjetësuar për të. Këtë e transmeton Abdullah ibn Amri, Allahu qoftë i kënaqur me të dy, i cili tha: I Dërguari i Allahut ﷺ e ka mallkuar dhënësin e ryshfetit dhe marrësin e ryshfetit.(Ebu Davudi dhe Tirmidhiu, dhe ky i fundit ka thënë: hadith hasen sahih) Në një transmetim tek Imam Ahmedi nga hadithi i Thevbanit, Allahu qoftë i kënaqur me të, qëndron se i Dërguari i Allahut ﷺ e ka mallkuar dhënësin dhe marrësin e ryshfetit si dhe ndërmjetësuesin mes tyre.
Ebu Bekr Ibnul-Arabi, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: Ryshfeti është çdo pasuri që jepet për të blerë, përmes një personi me pozitë, ndihmë për diçka që nuk lejohet. Marrësi i saj është ai që e pranon, dhënësi është ai që e jep, ndërsa ndërmjetësuesi është ai që ndërhyn mes tyre.
Sado që të shtohen format e ryshfetit dhe sado që të emërtohet me emra të tjerë, kjo nuk ndryshon asgjë nga realiteti i tij. Ai mbetet suht, me të cilin njeriu ndërton trupin e tij dhe trupat e njerëzve më të dashur për të, si familja dhe fëmijët e tij. Çdo trup që rritet nga suhti, zjarri është më i denjë për të.
Ryshfeti mbetet ryshfet, edhe nëse quhet dhuratë, shpërblim, nderim apo ndonjë emër tjetër; edhe nëse ofrohet para, send apo madje edhe kryerje e një shërbimi të ndaluar për pronarin e tij, në këmbim të përmbushjes së një nevoje. Asgjë nga këto nuk e nxjerr atë nga përkufizimi i ryshfetit dhe as nuk e largon mëkatin që vjen prej tij. Mendimi i shumë njerëzve se ryshfeti ekziston vetëm në para është i gabuar; ky mendim i ka çuar ata të përdorin mashtrime shejtanore për t’iu shmangur mëkatit të ryshfetit, për të rënë në të përmes rrugëve të tjera, duke shtuar mbi vete edhe mëkatin e mashtrimit-hiles ndaj dispozitave fetare.
Ibnul Kajjimi, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: Sa i përket lejimit të suhtit nën emrin e dhuratës, kjo është aq e qartë sa s’ka nevojë për shpjegim, si ryshfeti i gjykatësit, sundimtarit e të tjerëve. Marrësi i ryshfetit është i mallkuar, ashtu edhe dhënësi, për shkak të prishjes së madhe që sjell kjo vepër. Dihet me siguri se ata nuk dalin nga realiteti i ryshfetit vetëm pse e quajnë dhuratë. Ne e dimë, Allahu e di, engjëjt e Tij e dinë dhe kushdo që ka njohuri për këto mashtrime e di se ato janë ryshfet.
Dijetarët kanë përmendur se ryshfeti është ajo që personi ia jep sundimtarit ose dikujt tjetër që ai të gjykojë në favor të tij ose ta shtyjë të veprojë sipas asaj që ai dëshiron. Nga ky përkufizim kuptohet qartë se ryshfeti është më i gjerë sesa thjesht pasuri; ai përfshin edhe çdo përfitim apo shërbim nga i cili përfiton ose që i kryhet atij. Me “sundimtar” nënkuptohet gjykatësi dhe kushdo tjetër, çdo person tek i cili shpresohet për realizimin e një interesi të atij që jep ryshfet, qoftë nga drejtuesit e shtetit dhe nëpunonsit e tij, apo edhe nga ata që kryejnë punë private si përfaqësues tregtarësh e kompanish, pronarë pasurish të paluajtshme e të ngjashëm. Po ashtu, me gjykimin në favor të ryshfetdhënësit ose me shtyrjen e atij që merr ryshfet të veprojë sipas dëshirës së tij, nënkuptohet realizimi i synimit dhe qëllimit të ryshfetdhënësit, qoftë ky synim i drejtë apo i padrejtë.
Nga ndalimi nuk përjashtohet askush, përveç atij që i bëhet një padrejtësi dhe nuk ka mundësi ta largojë atë përveçse me ryshfet, ose atij të cilit i ndalohet një e drejtë e tij e vërtetë dhe nuk mund ta marrë ndryshe veçse nëpërmjet tij. Në një rast të tillë, atij i është dhënë lehtësim që ta japë ryshfetin dhe të veprojë në këtë mënyrë për të marrë të drejtën e vet dhe për të larguar dëmin nga vetja, me kusht që më parë t’i ketë shteruar të gjitha rrugët e ligjshme. Në këtë gjendje, mëkati bie mbi atë që merr ryshfetin dhe jo mbi atë që e jep.
Ibn Kudame, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: Sa i përket atij që jep ryshfet, nëse e jep për t’u gjykuar në dobi të së pavërtetës ose për të larguar nga vetja një të drejtë që i takon dikujt tjetër, ai është i mallkuar. Ndërsa nëse e jep për të larguar një padrejtësi nga vetja dhe për ta shpërblyer tjetrin për detyrën që ka, atëherë Atai, Xhabir ibn Zejdi dhe Hasani kanë thënë: nuk ka gjë të keqe që njeriu të mbrohet në këtë mënyrë. Xhabir ibn Zejdi ka thënë: “Nuk kemi parë në kohën e Zijadit diçka më të dobishme për ne se ryshfetet!” Kjo sepse ai e shpenzon pasurinë e tij ashtu siç njeriu shpenzon pasurinë për të liruar robërin e tij.
Ibn Kajimi – Allahu e mëshiroftë – ka thënë: Ryshfetdhënësi, zakonisht, synon me të ose anulimin e një të drejte, ose realizimin e një padrejtësie, dhe ky është ai që është i mallkuar në hadith. Por nëse ai jep ryshfet për të larguar një padrejtësi, mallkimi i takon vetëm atij që e merr ryshfetin.
Megjithatë, duhet ditur se durimi dhe kërkimi i shpërblimit për të drejtën e humbur tek Allahu i Lartësuar është më i mirë sesa veprimi me ryshfet për ta nxjerrë atë të drejtë, përveç rastit kur humbja e saj sjell pasoja shumë të mëdha, të cilat nuk kufizohen vetëm te personi, por prekin edhe të tjerët.
Po ashtu, duhet ditur se shumë njerëz mendojnë se kanë të drejtë në një gjë, dhe për ta arritur atë veprojnë me ryshfet, ndërkohë që në të vërtetë nuk kanë të drejtë në të. Si p.sh. ai që jep ryshfet për të arritur dhurata dhe shpërblime që i ndajnë sundimtarët, princat ose të pasurit ose vet shteti. Këto dhurata janë të lejuara vetëm nëse nuk janë të grabitura, por nuk lejohet që njeriu të arrijë tek ato me ryshfet, sepse ai dhe të tjerët janë të barabartë në to dhe ato nuk janë një e drejtë e posaçme e tij që i është mohuar.
Kini frikë Allahun, o besimtarë, dhe ruajuni sprovës së dynjasë, sepse sa e sa popuj i ka shkatërruar kjo sprovë, të cilët lejuan për veten e tyre atë që nuk u lejohej, dhe për pasojë mbartën mbi vete barrat e tyre dhe barrat e të tjerëve.
Allahu na ruajtë mua dhe ju, si dhe gjithë muslimanët, nga dynjaja dhe sprova e saj, na dhëntë kënaqësi me atë që na ka dhuruar dhe na begatoftë me pasuri shpirti dhe me rregullim të zemrave. Ai është më i miri tek i Cili kërkohet.
Kërkoj mbrojtje tek Allahu nga shejtani i mallkuar: “Dhe mos i hani pasuritë tuaja ndërmjet jush padrejtësisht, dhe mos i çoni ato te sundimtarët që të hani një pjesë të pasurive të njerëzve me mëkat, duke qenë se e dini.” (El-Bekare, 188)
Hutbja e dytë
Falënderimi i qoftë Allahut me një falënderim të mirë, të shumtë dhe të bekuar, ashtu siç e do dhe e pëlqen Zoti ynë. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, i Vetëm dhe pa shok, dhe dëshmoj se Muhamedi është rob dhe i Dërguar i Tij. Paqja, mëshira dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, mbi familjen e tij, sahabët e tij dhe të gjithë ata që ecin mbi udhëzimin e tyre deri në Ditën e Gjykimit.
Pas kësaj: Keni frikë Allahun, o robër të Allahut, dhe bindjuni Atij; ruajuni mëkateve dhe çdo gjëje që çon drejt tyre. Allahu thotë: “Këta janë kufijtë e Allahut, mos i tejkaloni ata. E kush i kalon kufijtë e Allahut, të tillët janë zullumqarët.” (El-Bekare, 229).
O muslimanë: Rryshfeti ka pasoja shumë të këqija për individin dhe shoqërinë. Ai është shkak për prishjen e moralit, uljen e dinjitetit dhe rënien e popujve. Nuk e pranon si mënyrë fitimi veçse ai që ka shpirt të dobët dhe fe të brishtë, dhe nuk e praktikon veçse ai që ka humbur amanetin, i është zbuluar tradhtia dhe i është pakësuar dëshira për fitim të ndershëm. Një njeri i tillë bëhet i ulët në shpirt, e kënaq epshin e tij duke shitur fenë, dhe e shuan lakminë e tij duke penguar interesat e vëllezërve të tij. Edhe sikur të zotëronte gjithë botën, nuk do të ngopej, sepse problemi i tij është varfëria e zemrës dhe jo mungesa e pasurisë.
Rryshfeti është shkak për armiqësi dhe urrejtje mes njerëzve, sepse ai që jep rryshfet merr të drejta që nuk i takojnë, vetëm pse i ka dhënë para të korruptuarit, ndërsa i zoti i të drejtës privohet prej saj, vetëm pse nuk ka dhënë rryshfet.
Kur Allahu i urdhëroi bijtë e Israilit të mos i shisnin shpalljet e Tij për një fitim të ulët, pak prej tyre iu bindën. Ata morën rryshfet në gjykim dhe i tejkaluan kufijtë e Allahut, e për këtë Allahu hodhi mes tyre armiqësi dhe urrejtje. Ai tha për hebrenjtë që gjykuan ndryshe nga urdhri i Tij: “Dhe Ne hodhëm mes tyre armiqësi dhe urrejtje deri në Ditën e Kiametit.” (El-Maide, 64). Ndërsa për të krishterët tha: “Ata harruan një pjesë të asaj me të cilën ishin këshilluar, prandaj Ne hodhëm mes tyre armiqësi dhe urrejtje deri në Ditën e Kiametit.” (El-Maide, 14). E kështu edhe muslimanët, nëse merren me rryshfet, nuk e kundërshtojnë dhe nuk luftojnë kundër tij, atëherë armiqësia dhe urrejtja do të hidhen mes tyre ku askush nuk do të jetë i sigurt për veten, pasurinë dhe fëmijët e tij.
Rryshfeti është shkak për dënim të shpejtë për atë që e praktikon, sepse është padrejtësi dhe tirani. Profeti ﷺ ka thënë: “Nuk ka mëkat më të merituar që Allahu t’ia përshpejtojë dënimin në dynja, krahas asaj që i ruhet në ahiret, sesa padrejtësia dhe këputja e lidhjeve farefisnore.” ( Ebu Davudi dhe Tirmidhiu, i cili tha se hadithi është hasen sahih).
Rryshfeti nuk hyn në asgjë pa e prishur atë, as në ndonjë vend pa e shkatërruar, as tek ndonjë popull pa e humbur atë. Nëse depërton në shkencë dhe arsim, nëpër shkolla dhe universitete, atëherë dalin studentë me diploma të larta por pa dije, të cilëve u jepen detyra të rëndësishme dhe poste të mëdha, dhe u besohen interesat e vendit dhe të njerëzve, të cilat ata i shkatërrojnë nga padijenia. Kjo është nga delegimi i çështjeve në dorë të atyre që nuk janë të aftë, gjë që shënon afrimin e kijametit.
Po hyri rryshfeti në fushën e ndërtimit, do të ketë mashtrim në ndërtesa e banesa. Pastaj njerëzit nuk do të ndihen të sigurt se mos u shemben shtëpitë mbi kokë, dhe kjo ka ndodhur në disa vende.
Nëse rryshfeti hyn në fushën e mjekësisë dhe shëndetësisë, jeta e njerëzve vihet në rrezik. Shërojnë njerëz pa dije dhe pa amanet, as dija nuk i mbështet, as besnikëria nuk i pengon të eksperimentojnë me robërit e Allahut.
Nëse rryshfeti depërton në tendera, në ndarjen e kontratave, interesat e njerëzve bllokohen, zhvillimi i tyre ngadalësohet dhe civilizimi i tyre prishet. Njerëzit e aftë nuk shohin më vend për konkurrencë të ndershme, ndaj largohen në vende të tjera ku mund të krijojnë dhe të punojnë. Shumica e mendjeve të ndritura islame që kanë ikur drejt Perëndimit, janë larguar pikërisht për shkak të korrupsionit financiar dhe administrativ që sundon në shumë vende muslimane.
Nëse me rryshfet korruptohen gjyqtarët apo policia, atëherë krimet përhapen, padrejtësitë shtohen, siguria zhduket dhe frika merr vendin e saj.
Prej kësaj kuptohet se rryshfeti nuk përhapet në një shoqëri pa prishur moralin e saj dhe pa zhdukur amanetin e njerëzve. Ajo sjell hidhërimin e Allahut dhe dënimin e Tij, si dhe ndalon zhvillimin, ul pasuritë dhe krijon varfëri e kriminalitet.
Detyrimi i çdo muslimani është të largohet prej tij, t’i paralajmërojë të tjerët dhe të punojë për zhdukjen e tij. Këshillimi i atyre që merren me të është detyrë, dhe nëse këshilla nuk bën dobi, atëherë duhet njoftuar autoritetet, për t’i mbrojtur ata nga harami, për të frenuar të tjerët nga korrupsioni dhe për të ruajtur interesat e vendit e të njerëzve nga shkatërrimi.
I madhëruar qoftë Zoti yt, Zoti i krenarisë nga çdo gjë që i përshkruajnë. Paqja qoftë mbi të dërguarit e falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve.
Shejh Dr. Ibrahim bin Muhamed el-Hukajl
Përktheu dhe përshtati
Thirrja.org Nisma për zhvillimin e imamëve – thirrësve
